ដំណើរស្វែងរកព្រះក្នុងផ្ទះ

ការស្វែងរកព្រះនៃនាងកុលធីតា

មានសេចក្តីតំណាលតៗគ្នាមកថា ក្នុងកាលកន្លងទៅយូរយារណាស់ហើយ មានគ្រួសារក្រីក្រមួយ ដែលមានតែម្តាយ និងកូនស្រីម្នាក់។ ចំណែកលោកឪពុក បានស្លាប់បាត់បង់អាយុជីវិត​ទៅយូរយារណាស់​​ទៅហើយ។ លំនៅរបស់គ្រួសារនោះ តាំងនៅមិនឆ្ងាយប៉ុន្មានពីវត្តអារាម​របស់ព្រះសង្ឃ។ ចំណែកឯនាងជាកូន ស្រីគេហៅឈ្មោះនាងថា នាងកុលធីតា ជានារីមានចិត្តស្លូតបូត សុភាពរាបសា ហើយក៏មានចិត្តប្រកបទៅដោយសទ្ធាជ្រះថ្លាក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាផងដែរ។

មានថ្ងៃមួយនោះ នាងកុលធីតាមានបំណងចង់ថ្វាយទានចំពោះព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធ។ ដោយសារ​តែ នាង​​​កើតក្នុងត្រកូលក្រីក្រទ្រព្យសម្បត្តិ ទើបនាងគ្មាន ទេយ្យវត្ថុប្រណីតយកទៅថ្វាយព្រះអង្គនៅឯវត្ត។ តែជាសំណាងល្អ ចេកដែល នាងដាំនៅជាប់នឹងសំយាបផ្ទះមួយគុម្ព ក៏មានផ្លែមួយស្ទងមានផ្លែមានសាច់​នោះថ្លោសៗល្អ និងចាស់ល្មមនឹងកាប់យកមកបន្ទុំ។ ចាប់តាំងតែពីដាំចេកនោះហើយ នាងកុលធីតា​មានសេចក្តីឧស្សាហ៍ព្យាយាម បោចស្មៅ ស្រោចទឹកដាក់ជី និងពួន គល់ស្ទើរតែរៀង​រាល់ថ្ងៃ។​ ពេលទំនេរពីការងារចិញ្ចឹមជីវិត នាងឧស្សាហ៍ចុះទៅ ត្រួតពិនិត្យមើលជាញឹកញាប់ណាស់ ខ្លាច​​​​ក្រែងគោ​ក្របី​ស៊ី កាច់បំបាក់ ជាន់កម្ទេច ចោល។ នៅពេលបានឃើញផ្លែចេកចាស់ល្មម និង​ថ្លោលៗ​ទ្រលុក​ទ្រ​លន់​​យ៉ាងនេះ ហើយ នាងមានសេចក្តីត្រេកអរនៅក្នុងចិត្តយ៉ាងក្រៃលែង ដោយនឹក​គិតនៅក្នុង ចិត្តដូច​នេះថា “ថ្ងៃនេះ អញមានភព្វសំណាងខ្លាំងណាស់ អញនឹងអាចបំពេញទាន បាន​​ជាក់​​ជា​មិនខាន។ ពេលខ្លះ អញចង់ធ្វើទានតែគ្មានទេយ្យវត្ថុ ជួនកាល អញ មានទេយ្យទានហើយ តែខ្វះបដិគ្គាហកៈ ជួន​ណា​​ទៅអញមានទាំងទេយ្យវត្ថុ មានទាំងបដិគ្គាហកៈតែអញអត់សទ្ធា ពេលនេះ អញមានទាំងសទ្ធា មានទាំង ទេយ្យវត្ថុ ឯបដិគ្គាហកៈទៀតសោត លោកគង់នៅវត្តក្បែរផ្ទះរបស់អញ ដូចនេះ អញនឹងធ្វើ​បុណ្យឱ្យទាល់តែបាន”។ នាងធីតាគិតដូចនេះហើយ ក៏ឡើងទៅលើផ្ទះ ទាញយកកាំបិតយ៉ាង​កញ្ចាស់​កំរិល ដែលដាក់ទុកនៅកៀនជញ្ជាំងជាយូរមក ហើយ ដើម្បីយកទៅ​កាប់ចេក​ក្បែរសំយាបផ្ទះនោះ។ ពេលដែលនាងកាប់ចេក កុលធីតា លើកលីចេកទាំងស្ទងនោះយ៉ាងថ្នមៗ យកទៅទុកបន្ទុំនៅក្បែរកៀន​ជង្រុកស្រូវ។ ចេកនោះ នាងកុលធីតាបានកាប់ទាំងស្ទងតែម្តង មិនហ៊ានលះ ឬចិតចេញពីស្និត នោះទេ ព្រោះនាងខ្លាចពេលដែលនាងពន្លះស្និតចេកទៅត្រូវមុតដាច់សាច់ចេក ដោយប្រការផ្សេងៗ ។

ថ្លែងពីស្ត្រីចំណាស់ចាស់ជរាកំព្រាឯកា ដែលត្រូវជាអ្នកម្តាយរបស់នាង កុលធីតានោះវិញ មានរូបនោះខ្មៅស្គមកំព្រឹង មើលទៅឃើញតែស្បែកដណ្តប់ឆ្អឹង មានសរសៃឡើងរវាមជាប់នឹងស្បែក រស់នៅជាមួយកូនស្រីកម្សត់សំណព្វចិត្ត។ យាយចាស់ជាម្តយ្កា រស់នៅយ៉ាងលំបាកតោកយ៉ាក ត្រដាបត្រដួសយ៉ាងក្រៃលែង ណាមួយ ខ្លួនឯងជាជនក្រីក្រខ្វះទ្រព្យសម្បត្តិ ខ្វះម្ហូបអាហារបំពេញក្រពះ ណាមួយ កូនស្រីទោលរបស់គាត់ មិនសូវយកចិត្តទុកដាក់ថែទាំ បីបាច់រក្សាការពារ បម្រើ ទំនុកបម្រុងឱ្យបានដិតដល់។ មួយទៀតនោះ កូនស្រីជាប់រវល់តែនឹងការងាររក ទទួលទាន ដោយ​ចេញទៅធ្វើការបាត់ៗពីផ្ទះ។ ចំណែកឯម៉ែនៅផ្ទះបរិភោគមិន ដែលបានឆ្អែតស្កប់ស្កល់ម្តងណាឡើយ ព្រោះបាយសម្លមិនគ្រប់គ្រាន់។ ដោយសារ តែចិត្តជាម្តាយអាណិតស្រឡាញ់កូន ម៉ែមិន​ដែលហ៊ានបង្ហើបរឿងនេះ ប្រាប់ឱ្យកូន ដឹងទេ ព្រោះខ្លាចកូនពិបាកចិត្ត មិនសប្បាយចិត្ត ហេតុនេះហើយ ម៉ែក៏នៅទ្រាំអត់ សង្កត់ចិត្ត រក្សាសេចក្តីទុក្ខនៅក្នុងចិត្តតែម្នាក់ឯង។

ចំណែកឯកូនស្រីវិញ មិនដែលមានពេលវេលាគ្រប់គ្រាន់ដើម្បីបម្រើ ឬកំដរ អ្នកម្តយ្កាឡើយ។ ថ្ងៃណាក៏ទៅធ្វើការស៊ីឈ្នួលគេយកប្រាក់មកចិញ្ចឹមក្រពះដែរ។ យូរៗម្តង កូនមានពេលទំនេរខ្លះ តែកូនភ្លេចខ្លួនថា ខ្លួនមានម្កយ្តាចាស់ជរាត្រូវ បម្រើ ហើយបែរជាឆ្លៀតពេលនោះ ទៅដើរលេងនៅផ្ទះមិត្តភក្តិ ឬផ្ទះញាតិដែល នៅភូមិផងរបងជាមួយគ្នាទៅវិញ។ ហេតុនេះហើយ ទើបធ្វើឱ្យដូនចាស់មានការ លំបាកច្រើនជាងអ្នកដែលមានវ័យចំណាស់ដូចគ្នានៅភូមិជាមួយគ្នា។

មួួយួទៀត ពេលកូនទៅខាងក្រៅផ្ទះម្តងៗ ម៉ែនឹកគិតអាណិតដល់កូន និង ព្រួយបារម្ភចំពោះកូន ដែលដើរលេងទៅផ្ទះមិត្តភក្តិ សាច់ញាតិជិតខាងបាត់ៗពីផ្ទះ។ ម៉ែខ្លាចកូន​មានគ្រោះ​ថ្នាក់ដោយ​ប្រការផ្សេងៗ ខ្លាចរូបកូនត្រូវគេធ្វើបាប ព្រោះកូន ជាស្រីដើរលេងតែម្នាក់ឯង។ អ្នកម្តាយរូបនេះ​តែងនឹកមមីដល់កូនសម្លាញ់ជានិច្ច មិនដែលភ្លេចមួយវិនាទីណាឡើយ ។ ពេលព្រលប់​ហើយមិនឃើញកូនត្រឡប់មក ផ្ទះវិញ ម៉ែនៅមិនសុខចេះតែរសាប់រសល់នៅក្នុងកាយា ហាក់ដូចជាសត្វល្អិតកំពុង តែរុករានទន្ទ្រាននៅក្នុងករជ្ជកាយ។ ពេលកំពុងតែធ្វើក្នុងនៅខាងក្នុងផ្ទះ ម៉ែឮ សំឡេងមាត់មនុស្ស ម៉ែរត់ស្ទុះទៅបើកទ្វារ ដោយនឹកស្មានថាកូនត្រឡប់មកផ្ទះ វិញ។ ពេលមិនឃើញកូន ម៉ែនឹកព្រួយព្រឺព្រួចៗក្នុងចិត្តគិតតែម្នាក់ឯងនឹកដល់កូន។

មើលចុះ! ទឹកចិត្តរបស់អ្នកម្តាយកម្សត់រូបនេះ នៅក្នុងខួរក្បាលរបស់គាត់ ផ្ទុកទៅដោយរូបកូន​គ្រប់ៗ​​​ ផត។​ ម៉ែធ្វើការនេះ ធ្វើការនោះ មិនបានពេញលេញ ឬមានអារម្មណ៍មូលទៅលើការងារនោះទេ គឺផ្តោតអារម្មណ៍តែទៅលើរូបកូន។ ដូនចាស់ជាម្តាយនឹកគិតដល់កូនស្រីយ៉ាងនេះគ្រប់ពេលវេលា ស្របនឹងបុរាណ ភាសិតរបស់ខ្មែរតែងពោលថា “ម្តាយនឹកកូនដូចច្រវាប្រដេញ កូននឹកម៉ែវិញ ដូចព្រះបែរក្រោយ” ។

ពេលចេកមួយស្ទងដែលបន្ទុំទុកុក្បែរជង្រុកនោះទុំល្អហើយ នាងកុលធីតា ក៏រៀប​ចំចាត់ចែង​ចេក​នោះ​ យកទៅថ្វាយព្រះនៅឯវត្ត។ ក្នុងខណៈនោះឯង ម្តាយ ចាស់ស្គមកំព្រឹងនោះ អង្គុយនៅកណ្តាលផ្ទះ សម្លឹងមើលចេកទុំដែលកូនស្រីយួរ កាត់មុខឆ្ពោះទៅវត្ត ទឹកមុខរបស់គាត់គួរឱ្យស្រណោះ និងអាណិតអាសូរយ៉ាង ក្រៃលែង។ ដោយសារតែក្រពះទាមទារធ្វើទុក្ខដុកដាន់ខ្លាំងពេក ធ្វើឱ្យម៉ែស្រេក ឃ្លានខ្លាំងណាស់ ក៏ដាច់ចិត្តហារមាត់ស្រែកសុំចេកកូនថា “កូនស្រីសម្លាញ់ម៉ែ! កូន យកចេកទុំនេះ​ទៅ​ខាង​​ណា? ឱ្យម៉ែទទួលទានខ្លះផងបានទេ? ម៉ែស្រេកឃ្លានខ្លាំង ណាស់!”។ កូនស្រីហេតុតែនៅល្ងង់ខ្លៅ​នៅឡើយ មិនទាន់ស្គាល់គុណូបការៈរបស់ ម៉ែច្បាស់លាស់ ហើយក៏មិនបានរៀបចំទុកដាក់ឱ្យម៉ែ​ទទួលួទាន​ខ្លះទេ ក៏ឆ្លើយនឹងម៉ែ ដូចនេះថា “ ម៉ែអើយ! ចេកនេះ ខ្ញុំយកទៅថ្វាយព្រះនៅឯវត្តទេ ម៉ែកុំ​បរិភោគ​​អី! ខ្លាចបាប!”។ ម៉ែកាលឮពាក្យកូនពោលពាក្យប្រាប់យ៉ាងហ្នឹង ហើយក៏ខំអត់ សង្កត់ចិត្ត ទាំងក្តី​ស្រេកឃ្លានហើយអង្គុយទ្រឹងសម្លឹង មើលកូនកាន់យួរចេកដើរ ទៅកាន់វត្តរហូតដល់ផុតកន្ទុយភ្នែក។ អស់លោកមើលចុះ! ម៉ែដ៏សែនក្រលំបាក តោកយ៉ាក និងសែនកម្សត់នេះ គួរឱ្យអាណិតអាសូរណាស់ !

នាងកុលធីតា កាលធ្វើដំណើរទៅដល់វត្តហើយ ក៏ចូលទៅថ្វាយបង្គំព្រះ បរមគ្រូ ហើយក៏ប៏ង្អោន​ចេកមួយស្ទងនោះថ្វាយព្រះអង្គ។ ព្រះបរមសម្ពុទ្ធមិន ទាន់ទទួលចេកទុំនោះភ្លាមទេ តែបែរជាទ្រង់សាក​សួរទៅកាន់នាងកុលធីតាវិញថា “មើល៍កុលធីតា! នាងបានចេកមួយស្ទងនេះមកថ្វាយតថាគត ក្នុងពេល​នេះ​ តើនាង បានចាត់ចែងរៀបចំចេកចំនួនណាខ្លះ ដើម្បីថ្វាយដល់ព្រះក្នុងផ្ទះនាងហើយឬនៅ? នាង​កុលធីតាបានក្រាបទូលព្រះមានព្រះភាគថា “បពិត្រព្រះអង្គដ៏ចម្រើន ផ្ទះរបស់ ខ្ញុំម្ចាស់អត់មានព្រះទេ ទើបខ្ញុំម្ចាស់មិនបានរៀបចំថ្វាយ។ ហេតុនេះហើយ ខ្ញុំម្ចាស់ យកចេកនេះមកថ្វាយព្រះអង្គវិញ ដើម្បី​ជាបុណ្យកុសលរបស់ខ្ញុំម្ចាស់តទៅ”។ ព្រះ អនាវរណញ្ញាណមានព្រះទ័យសន្តេស្កា ចង់ឱ្យនាង​មានការភ្ញាក់រឭកដោយខ្លួនឯង ទើបព្រះអង្គមានព្រះបន្ទូលយ៉ាងនេះថា “ម្នាលនាងកុលធីតា នៅក្នុងផ្ទះ​របស់នាង ពិតជាមានព្រះយ៉ាងជាក់ប្រាកដ ហេតុនេះ នាងត្រូវត្រឡប់ទៅផ្ទះវិញ ហើយ រកព្រះឯផ្ទះ​ឱ្យឃើញ រួចរៀបចំចាត់ចែងចេកមួយចំណែកថ្វាយដល់ព្រះអង្គសិនចុះ សឹមយកមកថ្វាយ​តថាគតមួយចំណែកជាខាងក្រោយ ”។

ដោយសេចក្តីគោរពចំពោះព្រះអរហន្តសម្មាសម្ពុទ្ធ នាងមិនបានដេញដោល សួរជជីក​រកឫស​គល់ទេ នាងក៏ថ្វាយបង្គំព្រះអង្គលាវិលត្រឡប់មកផ្ទះវិញ ដើម្បីរក ព្រះនៅឯផ្ទះ នឹងរៀបចំចាត់​ចែងថ្វាយទ្រង់នូវគ្រឿងតង្វាយ។ នៅពេលនាងត្រឡប់ មកដល់ផ្ទះវិញ នាងខិតខំប្រញាប់ប្រញាល់ រុករកព្រះក្នុងផ្ទះរបស់ខ្លួន ដោយមិន ដំអក់ពេលយូរឡើយ ។ នាងចាប់ផ្តើមរកព្រះក្នុងផ្ទះ ចាប់តាំងពីកន្លែងដេក ក្នុងម៉ុងុ ក្នុងរមូរកន្ទេល និងកៀនកោះ ចន្លោះជញ្ជាំង កៀនជង្រុកស្រូវ បាវអង្ករ ពាងទឹក រហូតដល់ជើងក្រានក្នុងផ្ទះបាយជាដើម។ ទោះបីនាងខិតខំស្វែងរកព្រះយ៉ាងណា ក៏នៅតែរកមិនឃើញទាល់តែសោះ។ នាងខិតខំរកសព្វទីកន្លែង សព្វចន្លោះកន្លៀត កៀនកោះ រករហូតបែកញើស សស្រាក់ពេញទាំងថ្ងាស នៅតែរកមិនឃើញទៀត។ ពេលនាងរកអស់ចិត្ត អស់ចង់ហើយ នៅតែរកមិនឃើញព្រះក្នុងផ្ទះរបស់ខ្លន្លួទៀត ទើបស្រែកហៅ រកម៉ែឱ្យជួយរកជាមួយថា “ ម៉ែ ! ពេលដែលខ្ញុំយកចេកទុំនេះ ទៅថ្វាយព្រះនៅឯវត្ត ព្រះអង្គមិនព្រមទទួលទេ តែទ្រង់បានបង្គបា់ឱ្យ​កូន​មករក ព្រះក្នុងផ្ទះ ហើយរៀបចំចាត់ចែងចេកទុំនេះ ថ្វាយទ្រង់សិន ទើបព្រះនៅឯវត្ត ព្រមទទួល​ទេយ្យទានរបស់ខ្ញុំ។ ម៉ែអើយសូមម៉ែជួយកូនផង! គឺជួយួរកព្រះក្នុងុ ផ្ទះរបស់យើងឱ្យឃើញ ដើម្បីឱ្យកូន​បានធ្វើបុណ្យជាមួយួព្រះនៅឯវត្តបានម្តង។ តើម៉ែដឹងទេថា ព្រះនៅក្នុងផ្ទះរបស់យើង ទ្រង់គង់នៅ​កន្លែងណា? ខ្ញុំបានខិតខំ ប្រឹងប្រែងស្វែងរក សព្វទីកន្លែងហើយដែរ តែនៅតែរកមិនឃើញ”។

ដូនចាស់កម្សត់ជាម្តយ្កា ដែលកំពុងតែឆ្ងល់នឹងកូនរបស់ខ្លួនដែលកំពុងតែយួរ ចេកទាំង​ស្ទងមិន​ព្រមដាក់ចុះសោះ ដើរទៅដើរមក ហើយខ្លន្លួឯងត្រូវសេចក្តីស្រេក ឃ្លានគ្របសង្កត់ដុតកម្តៅផង ក៏គិតតែក្នុងចិត្តតែម្នាក់ឯងថា “ឱ! កូន សម្លាញ់មាស ម្តាយអើយ! កូនស្រីនៅមានសេចក្តីល្ងង់ខ្លៅច្រើន​ពេក​ណាស់។​ នៅក្នុងផ្ទះជាមួយួ គ្នាអស់កាលជាយូរណាស់មកហើយ កូនមិនដឹងថា ព្រះពិតនៅទីកន្លែង​ណា ​មិន​ដឹង​ ថានរណាជាអ្នកមានគុណរបស់កូន នរណាជាព្រះផ្តល់កំណើតបង្កើតកូនសោះ”។ ដូនចាស់អង្គុយគិតដូចនេះហើយក៏នៅស្ងៀមទៅ ដោយមិនមានមាត់កអ្វីបន្តិច ទាល់តែសោះ។

នាងកុលធីតា កាលដែលកំពុងស្វែងរកព្រះក្នុងផ្ទះ ក៏មិនបានដាក់ចេកនោះ ទុកនៅមួយកន្លែងទេ នាងកាន់យួរបណ្តើរ ដើររកព្រះបណ្តើររហូតដល់ចេកទុំនោះ រលេះបាក់ជ្រុះខ្លះមកលើរនាបផ្ទះ។ ក្នុងគ្រានោះឯង ដូនចាស់ជាម្តយ្កាបានឃើញ ចេករលេះជ្រុះដូច្នេះហើយ ក៏និយាយទៅកាន់កូនស្រីថា “នែកូន! ចេកនេះរលេះ ដាច់ចេញជ្រុះពីស្និតហើយ ចេកដែលជ្រុះហើយនោះ តើកូនអាចឱ្យ​ម្តាយបរិភោគ បានដែរឬទេ? កូនស្រីកាលបានឃើញ និងបានឮដូចនេះក៏និយាយថា “ ម៉ែ! សូមម៉ែ យកទៅពិសាចុះ”។ ម្តាយកាលបើបានចេកទុំពីរបីនោះ យកទៅបរិភោគហើយ ក៏ មានសេចក្តីត្រេកអរ​ក្រៃលៃង ហើយក៏បរិភោគតាមសេចក្តីត្រូវការទៅ។

នាងកុលធីតាកាលបើរកព្រះក្នុងផ្ទះមិនឃើញដូចនេះហើយ ក៏ត្រឡប់ទៅ វត្តវិញ។ កាលទៅដល់​វត្តហើយ នាងក៏លើកចេកទុំទៅថ្វាយព្រះ ដំណាលគ្នា នឹងសម្តីក្រាបទូលព្រះអង្គថា “បពិត្រព្រះអង្គ​ដ៏ចម្រើន នៅក្នុងផ្ទះរបស់ខ្ញុំម្ចាស់ ពិតជាគ្មានព្រះទេ ខ្ញុំម្ចាស់បានរកសព្វទិសទីកន្លែងហើយ តែនៅតែរកមិនឃើញ ទាល់តែសោះ”។

ព្រះពុទ្ធបរមគ្រូ ៖ “ ម្នាលនាងកុលធីតា! ព្រះនៅក្នុងផ្ទះរបស់នាងពិតជាមាន ប្រាកដ។ នែនាង! ចេកនេះកាលដែលនាងយកមកថ្វាយ តថាគតលើកដំបូង គឺនៅ ពេញលេញគ្រប់ល្អទាំងអស់ តែនៅពេលនេះហាក់ដូចជា បាត់រលស់ខ្លះ តើមានហេតុ ភេទដូចម្តេច?”។

កុលធីតា ៖ “ក្រាបទូលព្រះអង្គ កាលដែលខ្ញុំម្ចាស់កំពុងតែស្វែងរក ព្រះក្នុង ផ្ទះនោះ ខ្ញុំម្ចាស់បានកាន់យួរចេកនេះជាប់ជានិច្ច ហេតុនេះហើយទើបធ្វើឱ្យចេកមួយ ចំនួនខ្លះ រលេះរបេះ​ចេញពីស្និត ហើយធ្លាក់ចុះទៅលើរនាបផ្ទះ។ ឃើញចេកជ្រុះ មកដូច្នេះ ម្តាយរបស់ខ្ញុំម្ចាស់ក៏សុំ​យកទៅបរិភោគទៅ។ ដោយយល់ថា ចេកនោះ ជ្រុះទៅហើយ ខ្ញុំម្ចាស់ក៏សុខចិត្តជូនគាត់ ទទួលទានតែម្តងទៅ”។

ព្រះពុទ្ធ ៖ “ ម្នាលនាងកុលធីតា នាងបានស្វែងរកព្រះនៅឯផ្ទះ បានជួបនឹង ជនណា ផ្លែចេកដែល​នាង​ជ្រុះ គឺជនណារើសយកទៅបរិភោគ ជននោះហើយ ជាព្រះនៅក្នុងផ្ទះរបស់នាង ជាព្រះរស់​បង្កើតមនុស្សលោក នៅលើភពផែនដីនេះ ពោលគឺមាតាបិតារបស់នាងហ្នឹងឯង។ មាតាបិតា​ជាព្រះនៅក្នុងផ្ទះរបស់កូនប្រុស ស្រីទាំងឡាយ បុត្រធីតាទាំងឡាយត្រូវតែគោរពប្រណិប័តន៍ នមស្ការ បូជាមុនព្រះ ណាៗទាំងអស់ ”។

ក្នុងគ្រានោះឯង ព្រះសម្ពុទ្ធទ្រង់បានសម្តែងធម៌ជាច្រើនអំពីគុណមាតាបិតា ដល់នាងកុលធីតា។ (គុណរបស់មាតាបិតាខ្ញុំនឹងធ្វើសេចក្តីអត្ថាធិប្បាយនៅក្នុង សៀវភៅនេះទាំងមូល)។ ការសម្តែងធម៌​របស់ព្រះបរមគ្រូបានធ្វេឱ្វីន្យាងកុលធីតា មានសេចក្តីជ្រះថ្លាយ៉ាងក្រៃលែង និងធ្វើឱ្យនាងមាន​ការភ្ញាក់ខ្លួននឹកដល់អ្នកម្តយ្កា កម្សត់របស់នាង ។

ក្រោយបានស្តាប់ធម៌ទេសនាចប់ នាងកុលធីតាបានត្រឡប់មកផ្ទះវិញ ទាំង ប្រាជ្ញាដឹងច្បាស់​ចំពោះ​​គុណម៉ែ និង​សេចក្តីសោកស្តយ្កាស្រណោះ ចំពោះកំហុសឆ្គង ទាំងឡាយដែលខ្លួនបាន​ប្រព្រឹត្តខុសកន្លងមកចំពោះអ្នកម្តាយ ព្រោះតែខ្លួននៅល្ងង់ ខ្លៅ មិនស្គាល់ព្រះក្នុងផ្ទះ មិនបានខ្វល់ខ្វាយបម្រើ ថែរក្សាទំនុកបម្រុងម៉ែឱ្យបាន ដិតដល់ជាដើម។ នាងកុលធីតាចាប់ផ្តើមតាំងចិត្តប្តេជ្ញាក្នុងហឫទ័យ នឹងមិន ប្រព្រឹត្តឱ្យឆ្គាំឆ្គងចំពោះម៉ែតទៅទៀតឡើយ ហើយសច្ចាថានឹងបម្រើ បីបាច់ថែរក្សា ចិញ្ចឹមម៉ែចាស់ជរា ឱ្យបានល្អប្រសើរជាទីបំផុត ទោះបីជីវភាពរបស់ខ្លួនក្រតោក យ៉ាកយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ត្រូវតែតស៊ូលុះសូន្យសង្ខារ។

លុះមកដល់ផ្ទះវិញ នាងកុលធីតាក៏ក្រាបថ្វាយបង្គំម៉ែ ក្រាបសំពះស្មារលា ទោសម៉ែ សូមឱ្យម៉ែ​អត់ឱនលើកលែងទោសកំហុសទាំងប៉ុន្មាន សូមម៉ែកុំប្រកាន់ ទោស និងសូមឱ្យកូនបានបម្រើម៉ែតទៅ។ នាងពោលថា ៖

ទោសណាដែលខ្ញុំធ្វើ ខុសឆ្គងលើអ្នកម្តាយពិត ដោយកាយវាចាចិត្ត ភ្លេចនឹងគិតធ្វើហួសទៅ។​សូម​ម៉ែអនុគ្រោះ ទ្រង់សន្តោសអត់ទោសខ្ញុំ ខុសឆ្គងអ្នកម៉ែកុំ យកទោសខ្ញុំតទៅទៀត។ដើម្បីនឹងសង្រួម រវាំងព្រមមិនឱ្យឃ្លាត សូមជួបអ្នកម្តាយទៀត រហូតដល់និព្វានហោង។

ដូនចាស់ជាម្តយ្កាឮដូច្នេះមានសេចក្តីត្រេកអរយ៉ាងក្រៃលែង ញញឹមបិទមាត់ មិនជិត ព្រោះឃើញ​កូនស្រីសំណព្វចិត្តចេះភ្ញាក់រឭក ចេះស្គាល់គុណមាតាបិតា យ៉ាងនេះ។ ជាមួយសេចក្តីត្រេកអរ ម៉ែក៏មានទឹកភ្នែកហូរមកជាមួយដែរ លាយឡំ ដោយពាក្យសម្តីប្រណីមេត្តាសន្តោស​លើកលែងទោសកំហុស ឱ្យកូនស្រីសម្លាញ់។

ចាប់តាំងពីពេលនោះមក នាងកុលធីតាក៏ចាប់ផ្តើមទំនុកបម្រុងម៉ែ ដោយ ផ្ចិតផ្ចង់ និងយក​ចិត្តទុក​ដាក់ជាទីបំផុត។ ម៉ែដែលធ្លាប់តែស្គមខ្មៅកំព្រឹង ក្លាយជា មានសាច់ឈាមភ្លឺថ្លា មុខមាត់ស្រស់បស់​ឡើងវិញ ប្រៀដូចជាបុប្ផាត្រូវទឹកសន្សើម នៅនានិទាឃរដូវ។ ចាប់ពីពេលនេះតទៅ អ្នកទាំងពីរគឺម្តយ្កា និងកូនស្រី រស់នៅ ប្រកបដោយសុខសុភមង្គល ដរាបដល់អស់ជីវិតរៀងៗខ្លួន។

ក្រោយពីការអាននូវនិទាននេះចប់ហើយ អាចក្តីជឿជាក់ថា លោក/អ្នកអាច ទាញយកផល​ប្រយោជន៍ពីខ្លឹមសារនៃនិទាននេះ យកទៅប្រើប្រាស់នៅក្នុងសង្គម គ្រួសាររបស់ខ្លួន ប្រកបដោយ​ជោគជ័យជាក់ជាមិនខាន។

សូមរង់ចាំអានភាគបន្ត...!

(អត្ថបទនេះដកស្រងពីសៀវភៅព្រះក្នុងផ្ទះ​របស់ភិក្ខុញាណចារី ឆែម ពេជ​ រូបខ្ញុំផ្ទាល់)