ព្រះរតនត្រ័យកើតថ្ងៃ ១៥ កើតខែអាសាឍ

ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធជាម្ចាស់នៃយើងទោះបីបើព្រះអង្គបរិនិព្វានទៅហើយអស់កាលជាយូរអង្វែងក៏ដោយ ក៏ប៉ុន្តែព្រះធម្មវិន័យនិង សកម្មភាពដែលព្រះអង្គបានបំពេញរហូតព្រះជន្មាយុនោះបានក្លាយទៅជាសមិទ្ធផលអមតៈបន្សល់ទុកឲ្យពុទ្ធសាសនិកជន​គោរព​បូជាតាមកម្លាំងសទ្ធារៀងៗខ្លួនដោយមិនអាចបំភ្លេចគុណោបការៈរបស់ព្រះអង្គបាន ។

ដោយសារតែព្រះមហាករុណាធិគុណនៃព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធជាម្ចាស់ព្រះអង្គនោះ ព្រះអង្គស៊ូទ្រាំធ្វើពុទ្ធដំណើរទៅកាន់តំបន់ផ្សេងៗ ដើម្បីប្រោសណែនាំវេនេយ្យបុគ្គលដែលនៅជាប់ចំពាក់ដោយគ្រឿងសៅហ្មង គោលបំណង គឺ ដើម្បីរំដោះពួកគេឲ្យរួចផុត​ពី​គ្រឿងសៅហ្មងដែលជាហេតុនៃទុក្ខក្នុងសង្សារវដ្តទាំងនោះសមដូចព្រះមនោរថ(បំណង)ដែលព្រះអង្គធ្លាប់ផ្គងទុកថា

បើយើងត្រាស់ដឹងហើយ នឹងជួយរំដោះអ្នកដទៃឲ្យត្រាស់ដឹងតាមផង

បើយើងរួចផុតស្រឡះហើយ នឹងជួយរំដោះអ្នកដទៃឲ្យរួចផុតស្រឡះផង

បើយើងឆ្លងផុតរួចហើយ នឹងជួយចម្លងអ្នកដទៃឲ្យឆ្លងផុតរួចផង

ព្រោះមនោរថដ៏ប្រកបដោយព្រះមហាករុណាធិគុណនោះ បន្ទាប់ពីបានត្រាស់ដឹងអនុត្តរសម្មាសម្ពោធិញាណនៅព្រះជន្ម ៣៥ ឆ្នាំនាតិថី ១៥ កើត ខែពិសាខហើយ ព្រះអង្គក៏សម្រេចព្រះទ័យចេញពុទ្ធដំណើរទៅប្រោសវេនេយ្យជនសព្វកន្លែង ដោយទ្រង់រលឹកនឹកដល់គុណោបការៈ​របស់​បញ្ចវគ្គីយ៍ដែលធ្លាប់នៅចាំបម្រើព្រះអង្គនៅខណៈដែលព្រះអង្គធ្វើទុក្ករកិរិយានោះឯង ព្រះអង្គត្រូវវិលត្រឡប់ទៅរក​បញ្ចវគ្គីយ៍ដើម្បីប្រោសណែនាំឲ្យបានត្រាស់ដឹងសច្ចធម៌ដូចយ៉ាងព្រះអង្គដែរ ហេតុនោះក្រោយពីព្រះអង្គនៅសោយវិមុត្តិសុខ ឬ រៀបចំគោលការណ៍អស់រយៈពេល  ៧ សប្តាហ៍ ព្រះអង្គក៏ធ្វើដំណើរចាកចេញពីឧរុវេលាសេនានិគមតម្រង់​ទៅកាន់ព្រៃឥសិបតនមិគទាយវ័នដែលជាទីស្នាក់នៅរបស់បញ្ចវគ្គីយ៍ ទម្រាំនឹងធ្វើពុទ្ធដំណើរទៅដល់ព្រៃដែលបញ្ចវគ្គីយ៍​អាស្រ័យនៅនោះ ត្រូវចំណាយពេល ១៥ ថ្ងៃ បើជាមនុស្សធម្មតាដូចសព្វថ្ងៃនេះគង់នឹងគ្មានអ្នកណាសុខចិត្តដើរផ្លូវដោយ ថ្មើរជើងទៅប្រាប់ណែនាំមនុស្ស ៥ នាក់ដែលខ្លួនស្គាល់នោះទេ ប៉ុន្តែព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធជាម្ចាស់ទ្រង់ធ្វើពុទ្ធដំណើរទៅដើម្បីហុច​ឲ្យនូវវត្ថុមានតម្លៃបំផុតដែលសត្វលោកមិនមានដល់បញ្ចវគ្គីយ៍ មើលចុះ ! ព្រះអង្គត្រូវតស៊ូបែបណាក្នុងការផ្សព្វផ្សាយ​គោល​ធម៌ដល់អ្នកដទៃ ពិតជាអស្ចារ្យ និងគួរឲ្យសរសើរក្រៃលែង ។ លុះដល់តិថី ១៥ កើតខែអាសាឍ ព្រះអង្គក៏ទ្រង់សម្តែង​ធម្មចក្កប្បវត្តនសូត្រស្តីពីផ្លូវជ្រុលនិយម ២ ដែលមនុស្សជាពិសេសអ្នកបួសត្រូវចៀសវាង គឺ អត្តកិលមថានុយោគ ការធ្វើបាប​ខ្លួន​ឯងឲ្យលំបាក(Self-mortification) កាមសុខល្លិកានុយោគ គឺ ការផ្តេកផ្តួលក្នុងកាមសុខ(sensual indulgence) នៅថ្ងៃនោះឯង ព្រះអញ្ញាកោណ្ឌញ្ញៈបានសម្រេចសោតាបត្តិផល ចាត់ជាបឋមសាវ័កក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា​

នៅតិថី ១ រោជ ខែអាសាឍ ព្រះវប្បៈបានសម្រេចសោតាបត្តិផល

នៅតិថី ២ រោជ ខែអាសាឍ ព្រះភទ្ទិយៈបានសម្រេចសោតាបត្តិផល

នៅតិថី ៣ រោជ ខែអាសាឍ ព្រះមហានាមៈបានសម្រេចសោតាបត្តិផល

នៅតិថី ៤ រោជ ខែអាសាឍ ព្រះអស្សជិបានសម្រេចសោតាបត្តិផល

លុះដល់តិថី ៥ រោជ ខែអាសាឍ ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធជាម្ចាស់ទ្រង់សម្តែងអនត្តលក្ខណសូត្រ ព្រះបញ្ចវគ្គីយ៍ទាំង ៥ អង្គក៏សម្រេចព្រះអរហត្តផល ពេលនោះឯង ព្រះអរហន្ត ៦ អង្គបានកើតឡើងក្នុងលោក ។

ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធជាម្ចាស់ទ្រង់បំបួសបញ្ចវគ្គីយ៍ទាំង ៥ ដោយវិធីឯហិភិក្ខុឧបសម្បទា គឺ ទ្រង់សន្មត​តែងតាំងបញ្ចវគ្គីយ៍​ទាំងនោះឲ្យក្លាយជាភិក្ខុក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា ប្រៀបដូចជាព្រះធម្មរាជាទ្រង់តែងតាំងធម្មសេនាឲ្យ​បម្រើគោលនយោបាយរបស់​ព្រះអង្គដើម្បី​ប្រយោជន៍​សុខដល់​ប្រជារាស្ត្រដូច្នោះ ។

ព្រះរតនត្រ័យ គឺ ព្រះពុទ្ធ ព្រះធម៌ និង ព្រះសង្ឃបានកើតឡើងគ្រប់អង្គទាំង ៣ នៅតិថី ១៥ កើត ខែអាសាឍនេះឯង ។

ថ្ងៃអាសាឡ្ហបូជានៅឆ្នាំនេះត្រូវនឹងថ្ងៃសុក្រទី ១៥ ខែកក្កដា ឆ្នាំ ២០១១ ខាងសុរិយគតិ ឯខាងចន្ទគតិ ត្រូវនឹងតិថី ១៥ កើតខែអាសាឍ ពុទ្ធសករាជ ២៥៥៥  ។

ថ្ងៃអាសាឡ្ហបូជាចាត់ជាថ្ងៃកំណើតកកើតនៃព្រះពុទ្ធសាសនា ពោលគឺ កងចក្រ គឺ ពុទ្ធធម៌បានចាប់ផ្តើមវិលទៅកាន់ពិភព​លោក​នៅ​ថ្ងៃនេះឯង បើគ្មានព្រះអរហន្តទាំង ៦ អង្គ មានព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ជាប្រធាន និង ៥ អង្គជាសមាជិកនេះទេ ព្រះពុទ្ធសាសនា​ប្រហែលជាមិនអាចធ្វើដំណើរចូលមកក្នុងប្រទេសខ្មែរដែលស្ថិតនៅឆ្ងាយពីដែនដីកំណើតរបស់​ព្រះពុទ្ធសាសនាបានទេ ព្រោះអាស្រ័យកម្លាំងនៃសតិបញ្ញា កម្លាំងនៃការតស៊ូពុះពារគ្រប់ឧបសគ្គ កម្លាំងនៃសេចក្តីបរិសុទ្ធ គឺ អហិង្សា និង កម្លាំងនៃការសង្គ្រោះវេនេយ្យជនដោយទឹកចិត្តអាណិតអាសូរនៃព្រះអរហន្តទាំងឡាយ ព្រះពុទ្ធសាសនាទើបរីក​សាយ​ភាយនៅទូទាំងជម្ពូទ្វីបរហូតដល់ហៀរចេញទៅកាន់ពិភពលោកទាំងមូល ។

ព្រោះមើលឃើញសារៈសំខាន់នៃថ្ងៃអាសាឡ្ហបូជានេះ ពុទ្ធសាសនិកជនខ្មែរទូទាំងពិភពលោកគប្បីលំឱនចិត្តយកថ្ងៃនេះ​ជាវរោកាសនៃការជួបជុំ សាងបុណ្យកុសលរួមគ្នា ប្រមុំប្រមូលចូលជាកម្លាំងចលករនៃឯកភាពជាតិខ្មែរទាំងមូល លើកស្ទួយ ព្រះពុទ្ធសាសនាឲ្យស្ថិតស្ថេរចេរកាលជាយូរអង្វែងតរៀងទៅ ។