ប្រវត្តិសាស្រ្តព្រះពុទ្ធសាសនាក្នុងឥណ្ឌា(3)

២.រាជវង្សទាស(Slave dynasty) ព.ស. ១៧៤៩ (តួរគី)

1. កុតប៊ូដិនអៃបាក់(Qutbuddhin  Aibak) ជាជនជាតិទើក ឬ តួរគីជាខ្ញុំបម្រើ(ទាស)របស់មោហម្មត ឃោរី ប៉ុន្តែជាអ្នកមានសមត្ថភាពក្នុងការច្បាំងតស៊ូ ទទួលបានការតែងតាំងឲ្យជាអ្នកគ្រប់គ្រងក្រុងដេលី និងអ្នកច្បាំងយកឈ្នះព្រះបាទជាយាចន្ទ្រា បានកសាងបន្ទាយសើនឈ្មោះ កុត័បមីណា ក្នុងក្រុងដេលីនិងបានបំផ្លាញវិហារ វត្តក្នុងសាសនាផ្សេង ៗអស់ជាច្រើន គ្រប់គ្រងក្រុងដេលីរហូតដល់ ព.ស. ១៧៦៣ ។
2.  អ៊ិលតូមិត(Iltumit) គ្រប់គ្រងប័ល្ល័ង្កក្រុងដេលីក្នុងព.ស. ១៧៦៣ ស្នងតំណែងមកពីអៃបាក់ ជាអ្នកគ្រប់គ្រងដែលមានសមត្ថភាពរួបរួមអាណាចក្របានយ៉ាងរឹងមាំ លុះអស់អាយុកាលទៅ ក៏សម្រេចចិត្តប្រគល់រាជប័ល្ល័ង្កដល់កូនស្រី ព្រោះកូនប្រុសទន់ខ្សោយគ្មានសមត្ថភាព គ្រប់គ្រងក្រុងដេលីដល់ព.ស. ១៧៧៩ ។
3. រាជិយា ឬ រាហ្សិយា(Raziya) ជារាជបុត្រីរបស់អ៊ិលតូមិត ទោះបីជាស្រ្តី ប៉ុន្តែមានសេចក្តីក្លៀវក្លាអង់អាច ចូលចិត្តតែងខ្លួនដូចយ៉ាងបុរស គ្រប់គ្រងរហូតដល់ព.ស. ១៧៨៣ ត្រូវបានគេលួចធ្វើឃាតផ្តួលអំណាច ។
4.  នាសិរុទ្ទិន(Nasiruddin)ជារាជបុត្រពៅរបស់អ៊ិលតូមិតនិងជាប្អូនប្រុសរបស់រាជិយា ជាអ្នកសាសនានិយមច្រើនជាងអ្នក គ្រប់គ្រងព្រោះចំណាយពេលច្រើននៅនឹងគម្ពីរកុរាន គ្រប់គ្រងរហូតដល់ ព.ស. ១៨០៣ ។
5.  បាល់បាន់(Balban) គ្រប់គ្រងក្រុងដេលីតាំងពីព.ស. ១៨០៣ បាល់បាន់ជាជនកាចសាហាវ គ្រប់គ្រងប្រទេសជាតិដោយសេចក្តីភ័យខ្លាច ជិះជាន់សង្កត់សង្កិនមិនបើកសិទ្ធិសេរីភាពដល់សាសនាដទៃក្រៅតែពីមុស្លិម ទាយាទរបស់បាល់បាន់រាងដូចជាទន់ខ្សោយ គ្រប់គ្រងរហូតដល់ព.ស. ១៨៣៣ អំណាចទើបត្រូវផ្លាស់ទៅជារាជវង្សខិលជី ។

ក្នុងយុគសម័យរបស់អ៊ិលតូមិតមានបូជនីយេសក៍ជនជាតិទីបេតិ៍ ១ រូបបានធ្វើដំណើរមកកាន់ឥណ្ឌាដើម្បីសិក្សាក្នុងមហាវិទ្យាល័យនាឡន្ទា លោកជាសិស្សចុងក្រោយរបស់នាឡន្ទាមុនពេលត្រូវបំផ្លាញចោល កំណត់ហេតុដែលលោកបានកត់ត្រាទុកមានតម្លៃយ៉ាងធំធេងសម្រាប់ពុទ្ធបរិស័ទ គឺ ព្រះលាមៈធម្មសាមី  ។

៣.កំណត់ហេតុព្រះធម្មសាមី(Dharmasvamin)
ព្រះធម្មសាមីមានព្រះនាមដើមថា ជាក់-លោ-ចវៈ-សោ-ចេ-ពិល កើតក្នុងព.ស ១៧៤០ត្រង់ភូមិភាគកណ្តាលរបស់ទីបេតិ៍ បន្ទាប់ពីបានបព្វជ្ជានិងឧបសម្ប័ទជាភិក្ខុហើយ បានធ្វើដំណើរទៅកាន់ឥណ្ឌាក្នុងព.ស. ១៧៧៧ ព្រមទាំងគណានុគាមីក្នុងយុគសម័យរបស់អ៊ិលតូមិតគ្រប់គ្រងក្រុងដេលី បានធ្វើដំណើរធម្មចារិកចេញពីទីបេតិ៍ឆ្លងកាត់នេប៉ាលទៅកាន់ឥណ្ឌាអស់រយៈពេល ៤ ឆ្នាំ ក្រោយពីត្រឡប់ដល់ទីបេតិ៍ហើយ លោកបានសរសេរសារណាកត់ត្រាកំណត់ហេតុនៃការធ្វើដំណើរត្រាច់ចារិក និង សិក្សាក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា សារណាកំណត់ហេតុរបស់លោកបានត្រូវបង្ហើបបង្ហាញឲ្យដឹងក្នុងព.ស. ២៤៣៤ ដោយលោករាហុលសង្រ្កិសយ័នដែលធ្វើដំណើរចូលទីបេតិ៍មុនពេលចិនចូលកាន់កាប់ សារណាកំណត់ហេតុរបស់លោកបានបង្ហាញមុខប្រវត្តិសាស្រ្តដ៏ខ្មៅងងឹតរបស់ឥណ្ឌាដល់ពិភពលោក ធ្វើឲ្យពិភពលោកបានដឹងហេតុការណ៍ពិតជាច្រើនយ៉ាង ជាពិសេស ស្ថានការណ៍ព្រះពុទ្ធសាសនាក្នុងយុគសម័យដែលពួកមុស្លិមកាន់កាប់មគធរដ្ឋដែលជាទីពំនាក់អាស្រ័យរបស់ព្រះពុទ្ធសាសនាចុងក្រោយក្នុងយុគសម័យនោះ ប៉ុន្តែដោយសារលោកធ្វើដំណើរមកឥណ្ឌាមិនយូរប៉ុន្មាននិងមិនបានធ្វើដំណើរត្រាច់ចរសព្វកន្លែងដូចយ៉ាងភិក្ខុហ្វាហៀន ភិក្ខុថាំងចេង ឬ ភិក្ខុអ៊ីជិងជាដើម ដូច្នេះ ព័ត៌មានដែលទទួលបានមានត្រឹមតែដែនមគធៈ និង តំបន់ជិតខាងប៉ុណ្ណោះ ប៉ុន្តែទាំង ៤ អង្គសុទ្ធតែជាភិក្ខុក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនាមានចិត្តប្តូរផ្តាច់ហ៊ានធ្វើពលិកម្មជីវិតក្នុងការធ្វើដំណើរ ធ្វើធម្មយាត្រាក្នុងដែនដីពុទ្ធភូមិ ទោះបីត្រូវឆ្លងកាត់ឧបសគ្គគ្រោះថ្នាក់ជាច្រើនក្នុងការធ្វើដំណើរក៏ដោយ ក៏ត្រូវពុះពារធ្វើដំណើរទៅលុះត្រាតែបានទទួលជោគជ័យ មុនពេលធ្វើដំណើរទៅកាន់ឥណ្ឌា ព្រះធម្មសាមីបានទទួលពាក្យជំទាស់ពីសម្នាក់ព្រះវិទ្យាចារ្យទីបេតិ៍និងឥណ្ឌាក្នុងទីបេតិ៍ជាច្រើនរូបអំពីគ្រោះថ្នាក់ដល់ជីវិតបើនៅតែរឹងទទឹងធ្វើដំណើរទៅកាន់ឥណ្ឌា ពីព្រោះនៅពេលមុននេះ ព្រះធម្មសាមីដែលជាអ៊ំបានធ្វើដំណើរទៅកាន់ឥណ្ឌាហើយទទួលមរណភាពក្នុងឥណ្ឌា ប៉ុន្តែដោយប្រណិធាន មុតមាំក្នុងការធ្វើដំណើរទៅកាន់ឥណ្ឌា ទោះបីត្រូវជំទាស់យ៉ាងណាក៏ដោយ លោកក៏នៅតែធ្វើដំណើរទៅដោយចាប់ផ្តើមធ្វើដំណើរចេញពីទីបេតិ៍មួយអន្លើដោយគណានុគាមីទៅកាន់នេប៉ាលដែលមានសារណាកំណត់ហេតុដូចតទៅនេះ....