អត្ថបទប្លកក្នុងខែធ្នូ 2010 (15)

ផែនដីដែលមនុស្សអាស្រ័យនៅសព្វថ្ងៃនេះកំពុងមានដំណើរប្រែប្រួលទៅក្នុងហាយនភាព ការដែលផែនដីប្រែប្រួលព្រោះ អាស្រ័យលោភៈ ទោសៈ ឬ មោហៈរបស់មនុស្សជាចលករ ពោលគឺ មនុស្សប្រើលោភៈក្នុងការច្បាមយកធនាករធម្មជាតិរបស់ ផែនដី យកមកកែច្នៃឲ្យជាវត្ថុសម្ភារៈដែលមនុស្សយល់ថាចាំបាច់ ហើយក៏ប្រើប្រាស់វត្ថុសម្ភារៈទាំងនោះដោយខ្ជះខ្ជាយ ក្នុងការស្រូបទាញយកធនាករធម្មជាតិពីផែនដី មនុស្សត្រូវប្រណាំងប្រជែងគ្នា បុគ្គល ក្រុម សហគម ឬ ប្រទេសណាអាចទាញ យកធនាករធម្មជាតិបានច្រើនជាង ក៏ទំយើថាបុគ្គល ក្រុម សហគម ឬ ប្រទេសនោះស្តុកស្តម្ភ រីកចម្រើន ឬ មានសេដ្ឋកិច្ច…

អានត...

អ្វីៗសុទ្ធតែមានចំណុចចាប់ផ្តើមទាំងអស់ ចំណុចចាប់ផ្តើមរបស់ជីវិត គឺ​ កំណើត កាលបើមានកំណើត វិវឌ្ឍនាការរបស់ជីវិតក៏ប្រព្រឹត្តទៅដោយដើរចេញពីចំណុចចាប់ផ្តើមនៃជីវិតឆ្ពោះទៅកាន់ចំណុចកណ្តាលនៃជីវិតគឺ ចំណាស់ ក្នុងខណៈដែលជីវិតកំពុងតែប្រព្រឹត្តទៅនោះ ជីវិតក៏ជួបប្រទះនឹងបច្ចាមិត្រគឺ ជម្ងឺ ដែលហូរចូលមកវាយលុកវិថីជីវិត ធ្វើឲ្យជីវិតដើរលើផ្លូវរលាក់រលោត ធម្មតា ការដើរលើផ្លូវរលាក់រលោត មិនដែលធ្វើឲ្យអ្នកដំណើរមានសេចក្តីសុខនោះទេ តែងតែទទួលរងនូវការឈឺចុកចាប់ខ្លះជាធម្មតា បុគ្គលដែល ដើរលើផ្លូវរលាក់រលោត…

អានត...

បុគ្គលដែលផ្តួលខ្លួនដោយខ្លួនឯង​តែងជាអ្នកស្គាំងស្គមអាប់សំបុរ​អ្នកដែលបានចែកឋានទៅហើយ​រមែងរស់ឡើងវិញមិនបានដោយការយុំសោកខ្សឹកខ្សួលនោះឡើយ​ហេតុនេះការយុំសោកគឺជាការឥតអំពើ។ពួកសត្វលោកតែងសម្គាល់ថាខ្លួនមានអាយុវែង​ដោយអាការះណាៗ​តែការសម្គាល់នោះរមែងផ្សេងអំពីអាការះនោះៗព្រោះការព្រាត់ប្រាសនិរាសតែងមានប្រាកដ​ដូច្នោះអ្នកចូរមើលបរិយាយរបស់សត្វលោកចុះ​បើទុកជាអាចរស់បានអស់រយនៃឆ្នាំឬលើសជាង​ប៉ុន្តែសេចក្តីព្រាត់ប្រាស់ចាកពពួកញាតិរមែងមាន​ព្រោះថាសត្វក្នុងលោកនេះតែងលះចោលជីវិតជាធម្មតា។ព្រោះហេតុនេះអ្នកដែលបានស្តាប់ព្រះធម៌របស់ព្រះអរហន្ត…

អានត...

ជីវិតសត្វលោកមិនមានកំណត់​មិនដឹងចាប់ផ្តើមពីត្រឹមណាទៅចប់ត្រឹមណា​មិនមានអ្នកណាមួយអាចដឹងបានឡើយ​ជីវិតជារបស់ក្រផងតិចផង​និងប្រកបដោយសេចក្តីទុក្ខផង។ពួកសត្វដែលកើតឡើងហើយមិនស្លាប់រមែងមិនមានឡើយ​ព្រោះសេចក្តីចាស់ទ្រុឌទ្រោមគ្រាំគ្រាតែងមានជាធម្មតា​ផ្លែឈើទុំតែងភ័យអំពីការជ្រុះនៅពេលព្រឹក​សត្វទាំងឡាយតែងភ័យអំពីសេចក្តីស្លាប់អស់កាលជានិច្ចយ៉ាងនោះដែរ។ភាជន៍ដីទាំងឡាយដែលស្មូនឆ្នាំងបានធ្វើហើយ​ភាជន៍ទាំងអស់នោះសុទ្ធតែមានកិរិយាបែកធ្លាយទៅវិញនៅទីបំផុត​យ៉ាងណាមិញជីវិតរបស់ពួកសត្វទាំងឡាយក៏យ៉ាងនោះដែរ។ពពួកជនក្មេងក្តីចាស់ក្តីពាលក្តីបណ្ឌ…

អានត...

ខ្ញុំព្រះកុណាសូមឪកាសក្រាបបង្គំចំពោះអង្គធម្មសាកច្ឆា​សូមសួរថាតើពាក្យ​ទុក្ករកិរិយា​និងពាក្យ​អត្តកិល្លះមថានុយោគ​តើពាក្យទាំងពីរនេះមានន័យខុសគ្នាដូចម្តេច?​ហើយតើគេអាចពោលថាព្រះពុទ្ធបានធ្វើអត្តកិល្លះមថានុយោគបានឬទេ?សូមអង្គធម្មសាកច្ឆាមេត្តាជួយពន្យល់ជាធម្មទានដើម្បីបានជាធម្មះសប្បាយដល់សាធុជនផង​និងដើម្បីបានជាប្រយោជន៍ក្នុងការប្រើប្រាស់ពាក្យពេជន៍ឲ្យបានត្រឹមត្រូវផង។

ទី២​សូមសួរថា​ហេតុអ្វីក៏កល្យាណជនទាំងឡាយបានស្តាប់ព្រះធម៌ហើយនៅតែមិនអស់កិលេស?​ដែលចាស់ៗតែងពោលថាគាត់បានសំរេចធម៌ហើយៗដូច្នេះ​តើការបានសម្រេចធម៌នេះតើដ…

អានត...

ក្រាបថ្វាយបង្គំព្រះអរហន្តសម្មាសម្ពុទ្ធអង្គនោះដោយក្តីគោរពស្មើដោយជីវិត!គោរពកោតក្រែងដ៏ក្រៃលែងចំពោះព្រះមហាទុក្ករកិរិយារបស់ព្រះអង្គដើម្បីស្វែងរកពន្លឺត្រាស់ដឹង​យកមកប្រោសសត្វលោក​ក្នុងព្រះត្រៃបិដកខ្មែរ​លេខ២០ចាប់ផ្តើមអំពីទំព័រទី២៩៣​បន្ទាត់គឺខ្ញុំព្រះករុណាមិនបានចាំច្បាស់នេះចាត់ជាការធ្វេសប្រហែសដ៏ធំព្រោះតែត្រូវមោហះអវិជ្ជារួបរឹត​សូមព្រះរតនត្រ័យមេត្តាអត់ទោសនិងលើកលែងទោសដល់សត្វល្ងង់ខ្លៅ​ជាសត្វវង្វេងមិនឈ្លាស​ជាជនថយថោកដូចជារូបខ្ញុំព្រះករុណា​ដែលត្រូវជរាកំពុងតែតាំងមាំ​!​សម័យណាដែលខ្ញុំព្រះករុណារលឹកនឹកឃើញដល់ព្រះមហ…

អានត...

គួរមើលគំរូការរស់នៅរបស់សហគមន៍ឃ្មុំ​មិនដែលបែកបាក់សាមគ្គី​រក្សាមារយាទថ្លៃថ្នូរមិនដែលរោមគ្រឿងអសោច​មានតែការងារល្អនាំមកនូវភាពចំរុងចំរើនដល់ផែនដីដោយបង្កើតពូជធារដ៏សំបូរបែបឲ្យធម្មជាតិ​ត្រឹបត្រងលំអងផ្កាណាមិនដែលឲ្យផ្កានោះបាក់បែកស្រទាប់វិនាសខ្ចាត់ខ្ចាយ​រក្សាសុខដល់សាច់ញាតិដោយកិច្ចកលដែលមិនបៀតបៀនខ្លួនឯងនិងមិនបៀតបៀនដល់អ្នកដទៃ​ជិតដល់សំបុកធ្វើជាហើរខ្ពស់ដើម្បីឲ្យបច្ចាមិត្រយល់ថាផ្ទះខ្លួននៅឆ្ងាយ​ហើយគេពិបាកមើលឃើញទាន់ព្រោះត្រូវហើរយ៉ាងលឿន​នៅឆ្ងាយពីសំបុកទើបហ៊ានហើរទាប។បើគេបៀតបៀនខ្លួនមុនទើបបញ្ចេញអាវុធតបត​គោរពបទបញ្ញត្តិរ…

អានត...

សព្វថ្ងៃនេះមនុស្សហាក់បីដូចជាត្រូវការសិទ្ធិយ៉ាងខ្លាំងទោះបីនិយាយឬធ្វើអ្វីណានីមួយក៏ច្រើនតែ​អះអាងថាជាសិទ្ធិ

របស់ខ្លួនដែរ សិទ្ធិដែល​មនុស្សមួយចំនួនតែងតែនិយាយដោយមិនយល់នោះបានក្លាយទៅជាសិទ្ធិទំនើងឬអំពើចិត្ត ក្នុងន័យនេះ មនុស្សកំពុង ប្រើសិទ្ធិនេះជាឧបករណ៍ក្នុងការធ្វើសកម្មភាពមិនគួរគប្បី ព្រោះហេតុនោះ សិទ្ធិទើបត្រូវបែកចែក ជា ២ យ៉ាង គឺ សម្មាសិទ្ធិ និង មិច្ឆាសិទ្ធិ សម្មាសិទ្ធិ គឺ…

អានត...

សួស្តីប្រីយមិត្តទាំងអស់ អានត...

ខ្ញុំព្រះករុណាមានចម្ងល់ជាទំងន់​សូមគុណម្ចាស់មេត្តាជួយស្រោចស្រង់ផង​!​ខ្ញុំព្រះករុណាបានអានសៀវភៅជំនួយសតិភាគ៨របស់លោគ្រូអគ្គបណ្ឌិត​ប៊ុត​សាវង្ស​បានឃើញឃ្លាពន្យល់ថា​សមាធិឥតសារះ​ជាផ្លូវវាង​ធ្វើឲ្យយឺតយ៉ាវក្នុងវដ្តះ​!​ខ្ញុំកូណាប្រឹងគិតសឹងបែកខួរហើយ​ប្រឹងពិចារណាពន្យល់ខ្លួនឯង​ដើម្បីរកឲ្យឃើញតាមចម្លើយនេះ​ប្រឹងពិនិត្យក្នុងបិដក​ឃើញតែព្រះលោកថា​មិនគោរពសមាធិនាំឲ្យព្រះសទ្ធម្មវិនាស​សមាធិជាបទដ្ឋានវិបស្សនា​ភិក្ខុក្នុងសាសនានេះចូលកាន់ព្រៃស្ងាត់​ចូលកាន់ផ្ទះស្ងាត់​តាំងកាយឲ្យត្រង់បែរមុខតំរង់ឆ្ពោះព្រះកម្មដ្ឋាន​ប្រារព្ធចម្រើ…

អានត...

នៅមុនពេលដែលមានពិធីឆ្លងពុទ្ធជយន្តី យើងដឹងហើយថាឥណ្ឌានៅពេលនោះពុទ្ធមាមកជនចាត់ជាអម្ភោហារិក គឺ សឹងតែគ្មាន ​ប៉ុន្តែហេតុអ្វីបានជាមានពិធីឆ្លងនេះឡើង? ចម្លើយនេះបានត្រូវលោកយ្វាហ៍ រ៉ាល នេរូហ៍ពោលប្រាស្រ័យ ក្នុងអង្គប្រជុំលោកសភា(រដ្ឋសភា)អំពីការរៀបចំពិធីឆ្លងពុទ្ធជយន្តីថា

"ព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ទ្រង់ជាភារតោរសស្រួចស្រាល់ និងឈ្លាសវៃបំផុតរបស់ឥណ្ឌា ក្នុងពិភពលោកនេះពោរពេញទៅដោយ ចលាចល អាឃាតព្យាបាទ និង ហិង្សា ពាក្យប្រៀនប្រដៅរបស់ព្រះពុទ្ធជាម្ចាស់ចែងចាំងពន្លឺភ្លឺត្រចះដូចដួងអាទិត្យដែល… អានត...

ក្រោយពីត្រឡប់មកដល់ជាតិភូមិវិញហើយ បណ្ឌិតអម្បេទការបានចូលធ្វើការងារជាបាឋកថាចារ្យនៅវិទ្យាល័យ សិទណាម(Sydenham College)ក្នុងទីក្រុងបុម្បេយ្យ(ฺBombay)នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ ១៩១៨ ។

រាជកុមារនៃក្រុងគោរក្ខបុរៈទ្រង់មានព្រះទ័យមេត្តាករុណាដូចយ៉ាងមហារាជានៃក្រុងបារោដាដែរទ្រង់ប្រាថ្នានឹងកម្ចាត់ និងលុបបំបាត់អយុត្តិធម៌ដែលសង្គមហិណ្ឌូប្រកាន់រើសអើងវណ្ណៈ ទ្រង់ជ្រោមជ្រែងមនុស្សអធិសូទ្រឲ្យចូលមកបម្រើ រាជការក្នុងក្រុងគោរក្ខបុរៈ សូម្បីតែទ្រម័កដំរីក៏ទ្រង់ជ្រើសរើសយកអធិសូទ្រដែរ ព្រះអង្គឧបត្ថម្ភ… អានត...

ថ្ងៃទី ៦ ខែធ្នូ ឆ្នាំ2010 ចាត់ជាថ្ងៃស្រដៀងនឹងថ្ងៃមរណៈរបស់បណ្ឌិតចណ្ឌាលម្នាក់ក្នុងប្រទេសឥណ្ឌាឈ្មោះថា អម្បេទការ(Dr.Ambedkar) ជាបុគ្គលម្នាក់ដែលពុទ្ធសាសនិកជនខ្មែរគប្បីសិក្សាប្រវត្តិជីវិតរបស់គាត់ ព្រោះជាជីវិតដែល រស់នៅក្រោមគំនាបរបស់វណ្ណៈជិះជាន់ គាត់ជាមនុស្សកើតក្នុងវណ្ណៈទាបបំផុតក្នុងប្រទេសឥណ្ឌា ប៉ុន្តែជាអ្នកមានចិត្តខ្ពស់ បំផុតក្នុងការតស៊ូនឹងមនុស្សវណ្ណៈផ្សេងដែលប្រកាន់រើសអើងនឹងវណ្ណៈចណ្ឌាលរបស់គាត់ ហេតុនោះខ្សែជីវិតរបស់… អានត...

ក្នុងសាលាឆាន់នាព្រឹកមួយ​ព្រះអរហន្តមួយអង្គបានចេញចាកសមាបត្តិហើយពោលថា​ព្រះច័ន្ទមានដល់រាប់រយ​ទីបំផុតរកតែមួយបំភ្លឺលោកគ្មាន​!​នេនឯទៀតស្តាប់មិនយល់ក៏នាំគ្នាសើចគឹលឡើង(កត់ត្រាក្នុងគម្ពីរមហាយាន​គម្ពីរឈូករ័ត្នន៍)។ប្រស្នានោះឥឡូវរកឃើញហើយ​របាយការណ៍របស់ក្រុមហ៊ុនណាសាបានបង្ហាញថា​គេបានរកឃើញ​ព្រះច័ន្ទឬភពរណប​របស់ផែនដីមានដល់ទៅ១១១ភព​ហើយព្រះច័ន្ទដែលយើងបានមើលឃើញសព្វថ្ងៃ​ក្នុងឆ្នាំ២០២០នឹងឃ្លាតឆ្ងាយពីផែនដីប្រមាណ៤៥​០០០គមថែមទៀត​ព្រោះតែមានការបំផ្លិចបំផ្លាញបរិដ្ឋានធម្មជាតិធ្វើឲ្យខូចទំនាញផែនដី។កាលកំលុងឆ្នាំទសវត្សទី៦០ឬ៧០​វេល…

អានត...

ត្រូវពិចារណាពីសញ្ញា១០យ៉ាង​១អនិច្ចសញ្ញា(ពិចារណាឲ្យឃើញរូប​វេទនា​សញ្ញា​សង្ខារ​វិញ្ញាណថា​មិនទៀងក្នុងបញ្ញាដ៏មុត)​២អនត្តសញ្ញា(​ពិចារណាឃើញអ្វីៗមិនឋិតក្រោមអំណាចយើង​បង្គាប់បញ្ជាមិនបាន​អ្វីៗប្រព្រឹត្តិទៅតាមហេតុបច្ច័យមិនមានធម៌កើតឡើងទោលតែឯង​មានអន្តរអំពើរវាងគ្នាក្នុងធម្មជាតិនាំឲ្យមានការកើតរលត់ជាធម្មតា)​៣អសុភសញ្ញា(ពិចារណាឲ្យឃើញថារបស់ទាំងពួងជាខាងក្នុងនិងខាងក្រៅជារបស់មិនស្អាត)​៤អាទីនវសញ្ញា(ពិចារណាឲ្យឃើញថារូបកាយមានទុក្ខទោសច្រើន​ដោយរោគ​ដោយសេចក្តីត្រូវការ​ដោយការផ្គត់ផ្គង់ថែទាំ​)​៥បហានសញ្ញា(ពិចារណាលះកាត់ការគិតមិនល្… អានត...